Çocuğunuzun durumuna göre üç olasılık vardır: Çocuk zaten kendiliğinden İngiliz vatandaşı olabilir, kayıt (registration) yoluyla vatandaş olma hakkına sahip olabilir ya da İçişleri Bakanı’nın takdir yetkisiyle İngiliz vatandaşı olarak kaydedilebilir.
Çocukların vatandaşlığı, İngiliz vatandaşlık hukukunun en teknik alanlarından biridir. Aileler bazen zaten İngiliz vatandaşı olan bir çocuk için gereksiz yere başvuru yapar. Bazen de yalnızca çocuk 18 yaşından küçükken kullanılabilen bir kayıt hakkı gözden kaçar.
Başlıca üç olasılık şunlardır:
Hangi olasılığın geçerli olduğu şu hususlara bağlı olabilir:
Başvurudan önce çocuğun vatandaşlık durumunu netleştirmek; gereksiz harç ödenmesini, yanlış başvuru yolunun seçilmesini ve 18 yaşından önce kullanılması gereken bir hakkın kaybedilmesini önler.
Kayıt başvurusu, henüz İngiliz vatandaşı olmayan ve kayıt hakkı ya da takdire bağlı kayıt için bir dayanağı bulunan 18 yaşından küçük çocuklar için yapılabilir. Bu kapsamda şu çocuklar yer alabilir:
Başvuru genellikle çocuk adına ebeveyn, vasi veya ebeveyn sorumluluğuna sahip başka bir kişi tarafından yapılır. Yerel yönetimler de bakımları altındaki çocuklar için başvuru yapabilir.
1 Ocak 1983 veya sonrasında İngiltere’de doğan bir çocuk, doğum tarihinde ebeveynlerinden en az biri aşağıdaki durumlardan birindeyse kural olarak kendiliğinden İngiliz vatandaşı olur:
İngiltere dışında doğan bir çocuk ise doğum tarihinde ebeveynlerinden biri soy bağı dışındaki bir yolla İngiliz vatandaşıysa, kural olarak soy bağı yoluyla İngiliz vatandaşı olur. Evlilik dışı doğan çocukların babalarına ve doğum tarihine ilişkin eski kurallar bu sonucu etkileyebilir.
Evlat edinilmiş bazı çocuklar da evlat edinmenin nerede ve nasıl gerçekleştiğine ve evlat edinen ebeveynlerin statüsüne bağlı olarak kendiliğinden İngiliz vatandaşı olur.
AEA veya İsviçre vatandaşı ebeveynlerin çocuklarında durum özellikle tekniktir; çünkü ilgili kurallar farklı dönemlerde değişmiştir. Ebeveyn, bunu gösteren bir belgesi olmasa bile eski AB hukuku kapsamında süresiz oturum hakkına sahip kabul edilmiş olabilir.
Çocuk zaten İngiliz vatandaşıysa kayıt başvurusu yapılmamalıdır. Bu durumda atılacak doğru adım genellikle ilk İngiliz pasaportu veya başka bir vatandaşlık belgesi için başvurmaktır.
Bir çocuğun yasal kayıt hakkı farklı durumlarda doğabilir.
Doğumda İngiliz vatandaşı olmayan ve İngiltere’de doğan bir çocuk, 18 yaşından küçükken ebeveynlerinden biri aşağıdaki durumlardan birine girerse kural olarak kayıt hakkı kazanır:
Başvurunun kural olarak çocuk 18 yaşına girmeden yapılması gerekir. Çocuk 10 yaşında veya daha büyükse iyi hal (good character) şartını da karşılamalıdır.
İngiltere’de doğan ve hayatının ilk on yılını burada geçiren bir kişi kayıt hakkına sahip olabilir.
Olağan şart, kişinin bu on yılın her birinde İngiltere dışında 90 günden fazla kalmamış olmasıdır. Home Office, uygun durumlarda bu sınırın aşılmasını göz ardı etme konusunda takdir yetkisine sahiptir.
Çocuklara yönelik diğer kayıt yollarının çoğundan farklı olarak bu hak 18 yaşında sona ermez. Şartlar karşılanıyorsa yetişkinler de bu hüküm kapsamında başvurabilir.
Soy bağı yoluyla İngiliz vatandaşı olan bir ebeveynden İngiltere dışında doğan çocuk, ailenin ikamet geçmişine bağlı olarak 3(2). veya 3(5). madde kapsamında kayıt hakkına sahip olabilir.
Bu yollarda İngiliz ebeveynin, İngiliz büyükanne veya büyükbabanın, çocuğun ve bazı durumlarda her iki ebeveynin ikametine ilişkin şartlar bulunabilir. Hangi hüküm kapsamında kayıt yapıldığı, çocuğun soy bağı yoluyla mı yoksa soy bağı dışındaki bir yolla mı İngiliz vatandaşı olacağını da belirleyebilir.
Çocuğun bir kayıt hakkı yoksa İçişleri Bakanı, 1981 tarihli İngiliz Vatandaşlık Yasası’nın 3(1). maddesi kapsamında kaydı takdir yetkisiyle değerlendirebilir.
Çocuğun başvuru tarihinde 18 yaşından küçük olması gerekir. Çocuk 10 yaşında veya daha büyükse iyi hal şartı da uygulanır.
Home Office ilgili bütün koşulları değerlendirir. Bunlar arasında şunlar yer alabilir:
Çocuğun üstün yararı öncelikli bir husustur; ancak tek husus değildir ve tek başına kayıt sonucunu doğurmaz. Sunulan belgelerin, çocuğun kendi koşullarında İngiliz vatandaşlığının neden uygun olduğunu açıkça ortaya koyması gerekir.
Şartlar başvurunun yasal dayanağına göre değişir. Genellikle şunlar gerekir:
Ebeveyn onayı, her hak temelli hüküm için yasal bir şart değildir; ancak Home Office genellikle bu onayı ister. 3(5). madde gibi bazı yollarda ise ebeveyn onayı zorunludur. Bu nedenle ilgili hükmün ayrıca incelenmesi gerekir.
Her zaman değil. İngiltere’de doğan bir çocuk, doğum tarihinde ebeveynlerinden en az biri İngiliz vatandaşıysa veya İngiltere’de süresiz oturum hakkına sahipse kural olarak doğumla İngiliz vatandaşı olur.
Ebeveynlerden hiçbiri bu durumda değilse çocuk ileride kayıt hakkı kazanabilir. Örneğin çocuk 18 yaşına girmeden ebeveynlerden biri İngiliz vatandaşı olursa veya süresiz oturum hakkı kazanırsa ya da çocuk hayatının ilk on yılını İngiltere’de geçirip ikamet şartlarını karşılarsa bu hak doğabilir.
Ebeveynlerden biri AEA veya İsviçre vatandaşıysa durum daha karmaşık olabilir; çünkü ebeveyn, bunu gösteren bir belgesi olmadan eski AB hukuku kapsamında daimi ikamet hakkı kazanmış olabilir.
Çocuk, siz süresiz oturum hakkı kazandıktan sonra İngiltere’de doğduysa kural olarak zaten İngiliz vatandaşıdır. Bu durumda kayıt başvurusu gerekmez; genellikle çocuğun ilk İngiliz pasaportu için başvurulur.
Çocuk İngiltere dışında doğduysa sonuç, doğum tarihinde İngiliz vatandaşı olup olmadığınıza ve öyleyse bu vatandaşlığı soy bağı yoluyla mı yoksa başka bir yolla mı kazandığınıza bağlıdır. Yalnızca süresiz oturum hakkına sahip olmanız, yurt dışında doğan çocuğunuzu genellikle İngiliz vatandaşı yapmaz.
Çocuk başvuru tarihinde 10 yaşında veya daha büyükse evet.
Home Office çocuğun yaşını, olgunluğunu, kişisel koşullarını ve ilgili hafifletici nedenleri dikkate almak zorundadır. Çocuğun kontrolü dışında gerçekleşen göçmenlik ihlalleri, daha büyük bir çocuğun bilinçli davranışlarından farklı değerlendirilebilir.
Bununla birlikte iyi hal gerçek bir yasal şarttır. Adli kayıtlar, aldatıcı beyanlar ve göçmenlikle ilgili sorunlar dikkatle incelenmeli ve eksiksiz şekilde beyan edilmelidir.
Her durumda kendiliğinden engel oluşturmaz. Ancak özellikle takdire bağlı başvurularda ve iyi hal şartına tabi olan 10 yaş ve üzeri çocuklarda önemli bir etken olabilir.
Home Office’in güncel iyi hal yönergelerine göre yasa dışı girişin ardından yapılan vatandaşlık başvuruları kural olarak reddedilir. Bununla birlikte karar verici; çocuğun bu durum üzerinde kontrolü olup olmadığını, o tarihteki yaşını, insan ticareti veya koruma ihtiyacına ilişkin konuları ve diğer ilgili kanıtları değerlendirmek zorundadır.
Çocuk, ebeveynlerinin verdiği göçmenlik kararlarından kendiliğinden sorumlu tutulmamalıdır. Bu nedenle çocuğun geçmişi ve Home Office’in güncel yönergeleri birlikte, dikkatle değerlendirilmelidir.
Bu, ilgili kayıt hükmüne bağlıdır.
Bazı hak temelli yollarda ebeveyn onayının bulunmaması tek başına ret nedeni değildir; ancak Home Office genellikle ebeveyn sorumluluğuna sahip herkesin onayını ister.
3(5). madde kapsamındaki kayıt gibi bazı yollarda ise ebeveyn onayı yasal bir şarttır. Takdire bağlı başvurularda Home Office ebeveyn sorumluluğunu, her iki ebeveynin görüşlerini, varsa mahkeme kararlarını ve kaydın çocuğun üstün yararına olup olmadığını değerlendirir.
Bu, çocuğun nerede doğduğuna ve başvurunun yasal dayanağına bağlıdır.
İngiltere’de doğan ve ebeveynlerinden biri sonradan İngiliz vatandaşı olduğu veya süresiz oturum hakkı kazandığı için kayıt hakkı doğan bir çocuğun, genellikle önce Süresiz Oturum İzni alması gerekmez.
İngiltere dışında doğan ve İçişleri Bakanı’nın takdir yetkisine dayanarak başvuran bir çocuğun ise, özellikle başvuru ebeveynlerle birlikte yapılıyorsa, genellikle süresiz oturum hakkına sahip olması beklenir. Bununla birlikte Home Office her başvuruyu kendi koşullarına göre değerlendirmek zorundadır ve zorlayıcı koşullar farklı bir sonucu haklı kılabilir.
Bu başvuruda İçişleri Bakanı’ndan, çocuğun yasal bir kayıt hakkı bulunmadığı hâlde 3(1). madde kapsamındaki takdir yetkisini kullanması istenir.
Bu nedenle başvurunun, İngiliz vatandaşlığının yalnızca çocuk için iyi olacağını göstermekten fazlasını yapması gerekir. Çocuğun ikameti, göçmenlik statüsü, aile koşulları, geleceği, İngiltere ile bağları ve üstün yararı ile zorlayıcı veya insani etkenler birlikte ele alınmalıdır.
Ekim 2026 itibarıyla bir çocuğun İngiliz vatandaşı olarak kaydı için ödenen Home Office harcı 1.000 £’dur.
18 yaşından küçük bir çocuk için harç karşılanamıyorsa harç muafiyeti (fee waiver) mümkün olabilir. Uygunluk, ayrı bir harç muafiyeti başvurusuyla değerlendirilir.
Başvuru sonuçlandığında 18 yaşından küçük olan çocuktan vatandaşlık töreni ücreti alınmaz. Çocuk başvuru değerlendirilirken 18 yaşına girerse ayrıca 130 £ tören ücreti ödenir.
Harçlar belirli aralıklarla değişir; başvurudan önce güncel tutarlar mutlaka kontrol edilmelidir.
Home Office, vatandaşlık başvurularını genellikle altı ay içinde sonuçlandırmayı hedefler. Ek bilgi veya kontrol gerektiren başvurular daha uzun sürebilir.
Uygun başvuru sahipleri ek ücret ödeyerek öncelikli karar hizmetinden yararlanabilir. Bu hizmetin başvuru tarihinde sunulup sunulmadığı ayrıca kontrol edilmelidir.
Başvuru onaylandığında 18 yaşından küçük olan bir çocuğun vatandaşlık törenine katılması gerekmez.
Çocuk başvuru değerlendirilirken 18 yaşına girerse törene katılması ve tören ücretini ödemesi gerekir. Bu durumda İngiliz vatandaşlığı tören tarihinde kazanılır.
Evet. Ebeveynin İngiliz vatandaşı olması veya süresiz oturum hakkı kazanması sonrasında yapılan kayıt ve 3(1). madde kapsamındaki takdire bağlı kayıt da dahil olmak üzere birçok kayıt yolu, başvuru tarihinde 18 yaşından küçük olmayı şart koşar.
İngiltere’de doğan kişiler için 1(4). madde kapsamındaki “ilk on yıl” hakkı 18 yaşından sonra da devam edebilir; ancak çocuklara yönelik diğer kayıt yollarının çoğunda durum böyle değildir.
Çocuğunuz 18 yaşına yaklaşıyorsa uygunluğu vakit kaybetmeden değerlendirilmeli ve gerekli başvuru doğum gününden önce yapılmalıdır.
Bazı çocuklar soy bağı yoluyla, bazıları ise soy bağı dışındaki bir yolla İngiliz vatandaşı olur. Bu ayrım, çocuğun ileride İngiltere dışında doğacak kendi çocuklarına İngiliz vatandaşlığını kendiliğinden aktarıp aktaramayacağını etkileyebilir.
Seçilen kayıt yolunun bu açıdan doğuracağı sonuç, başvurudan önce netleştirilmelidir.
Hayır. Çocuğun İngiliz vatandaşı olması, ebeveynlere kendiliğinden İngiliz vatandaşlığı, süresiz oturum hakkı veya İngiltere’de kalma izni sağlamaz.
Çocuğun vatandaşlığı, ebeveynin ayrı bir göçmenlik başvurusunda önem taşıyabilir. Ancak ebeveynin, Göçmenlik Kuralları (Immigration Rules) veya insan hakları hükümleri kapsamındaki şartları ayrıca karşılaması gerekir.
Kayıt, çocuğu İngiliz vatandaşı yapar; ancak kayıt belgesi bir seyahat belgesi değildir.
Çocuğun İngiliz vatandaşı olarak seyahat edebilmesi için ayrıca İngiliz pasaportu başvurusu yapılması gerekir.
Çocuğunuzun Vatandaşlık Durumunu Birlikte Değerlendirelim
Çocuğunuzun 18 yaşına girmesine çok az zaman kaldıysa yalnızca form veya e-postayla yetinmeyin; İngiltere ofisimizi +44 7784 720070 numarasından arayın.
